تهیه و تنظیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده و ثبت آن در سامانه اداره مالیات بر ارزش افزوده

نحوه محاسبه ارزش افزوده

تهیه و تنظیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده و ثبت آن در سامانه اداره مالیات بر ارزش افزوده

دولتها با تعیین مالیات بر فعالیت های مختلف مودیان و گاهی برخی از اموال آنها که درآمد زا هستند هزینه های خود را تامین می کنند . این هزینه ها انواع و اقسام متفاوت و بسیار زیادی را شامل میشود . بخشی از هزینه های دولت صرف کارهای عمرانی و رفاهی ، بخشی صرف فعالیت های زیرسازی و اصولی و برخی دیگر هم صرف درمانی و بهداشتی میشود البته این عناوین فقط قسمت کوچکی از هزینه های دولتها برای اداره کشور هایشان می باشد و جزییات بسیار وسعیتری در این مورد وجود دارد و دولتها با دریافت مالیات از افراد به نسبت درآمدی که دارند تلاش می کنند زندگی بهتری به لحاظ اقتصادی و رفاهی برای اقشار کم درآمد تر فراهم آوردند ضمن انکه مصرف مالیات ها در پروژه های عمرانی و درمانی و ساخت بیمارستان ها و بیمه های درمانی برای افراد کم درامد یکی از ایده آل های اختصاص درامد های ناشی از مالیات است. مالیات ها تحت عناوین مختلفی از مودیان دریافت میشوند مثلا مالیات های مستقیم ، مالیات بر ارزش افزوده ، مالیات حقوق و دستمزد و بسیاری دیگر .

مالیات بر ارزش افزوده هم یکی از انواع مالیات هایی است که در قانون مشخص شده و مشمولین ان باید در مهلت های تعیین شده اقدام به پرداخت انها نمایند .

تعریف مالیات بر ارزش افزوده

از اسم این نوع مالیات پیداست که به ارزش کالا ها و خدمات مربوط میشود . از زمانی که پرداخت این مالیات الزامی شده است خریداران و مشمولین گمان می کنند که آن در واقع پول اضافی بوده که برای خرید یک کالا یا خدمات پرداخت می کنند اما واقعیت چیز دیگری است . مالیات بر ارزش افزوده در واقع مالیاتی است که شما برای افزایش ارزش یک کالا در مراحل مختلف تولید می پردازید . به یک مثال ساده در این خصوص توجه کنید .

یک ساختمان را در نظر بگیرید که پی آن ریخته شده است و صاحب ملک به دلیل مشکلاتی می خواهد آن را بفروشد ملک با قیمت مشخصی به فروش می رود مالک دوم شروع به ساختن آن کرده و ستون ها سوار می کند و اسکلت بندی را به پایان می رساند در این مرحله مالک دوم هم به هر دلیلی اقدام به فروش ملک می نماید . مالک دوم قطعا ملکش را دیگر با قیمتی که خودش خریده نخواهد فروخت . قیمت پیشنهادی او بالاتر خواهد بود چرا که حالا ملک از یک زمین گود برداری شده به یک ساختمان اسکلت بندی شده تبدیل شده است و در این فرایند غیر از پول ، انرژی و وقت هم صرف گردیده و البته ارزش ملک هم بالا رفته است .

این فرایند را تا انتها در نظر مجسم کنید و فرض کنید ملک مذکور بین چند مالک دست به دست میشود و در هر مرحله انتقال ، بخشی از ساخت آن انجام شده و در نهایت تبدیل به آپارتمانی نوساز میگردد. در مرحله اخر که اپارتمان ساخته شد قیمت آن دیگر برابر قیمت زمین اولیه نبوده و قطعا افزایش یافته است و این افزایش قیمت به دلیل کاری است که روی زمین صورت گرفته و هزینه هایی که برای آن انجام شده است. این فرایند افزایش قیمت و افزایش ارزش یک کالا را ارزش افزوده آن کالا می گویند که مودیان باید برای این افزایش ارزش مالیات بپردازند یعنی در هر مرحله از فروش خریدار باید به نسبت افزایش ارزش کالا مالیات آن را هم پرداخت کند .

مالیات بر ارزش افزوده کالا در هر مرحله چطور محاسبه میشود ؟

این نوع مالیات در واقع چون یک ثروت انباشته در تولید کالاها و خدمات محسوب میشود در مراحل مختلف تولید از خریدارهای ان باید ستانده شود و در هر مرحله مالیات ستانده شده از نفر قبلی از میزان مالیات نفر بعدی کاسته میشود . برای محاسبه مالیات بر ارزش افزوده دو تا فرمول وجود دارد که به شرح ذیل است :

ارزش افزوده ناخالص = ارزش مصرف واسطه – ارزش ستانده

ارزش افزوده خالص = مصرف سرمایه ثابت – ارزش افزوده ناخالص

نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده 2

نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده

پولی که از ارزش افزوده یا ثروت انباشته شده بر روی یک کالا به دست می آید بین افراد مختلفی تقسیم میشود مثلا وقتی یک کارخانه تولیدی اقدام به تولید کیف چرم می کند در مراحل مختلف تولید کیف بر ارزش آن افزوده میشود و قیمت کیف بالاتر می رود این افزایش قیمت بین کارگران به عنوان حقوق و دستمزد ، هزینه های استهلاک ماشین الات و تعمیرات آن ، مالیات به دولت ، سود برای سهامداران و صاحبان شرکت و غیره تقسیم شده و همه از آن بهره مند میشوند . برای محاسبه نرخ ارزش افزوده و مبلغ ان می توان در سطوح مختلف اقتصادی این کار را انجام داد مثلا می توانیم در در سطح طبقه ، بخش ، گروه ، قسمت یا کل اقتصاد انجام دهیم . طبق در اقتصاد به واحد های اقتصادی با فعالیت مشابه گفته میشود و گروه متشکل از چند طبقه است و در ادامه بخش متشکل از چند گروه و قسمت از چند بخش تشکیل شده است . محاسبه ارزش افزوده را در هر سطحی که انجام دهیم باید از یکی از سه روش ذیل استفاده نماییم :

روش تولید یا تفریق برای محاسبه مالیات بر ارزش افزوده

این روش برای کلیه سطوح اقتصادی از جمله طبقه ، بخش ، گروه ، قسمت و کل اقتصاد قابل استفاده می باشد . و برای محاسبه ارزش افزوده باید ارزش ستانده موسسه را از مجموع مصارف واسطه بکار رفته در جریان تولید کالا ها و خدمات تفریق کرد . این کار باید در طول یک دوره مالی انجام شود و عددی که بدست می اید میزان ارزش افزوده را نشان می دهد .

روش جمع یا توزیع برای محاسبه ارزش افزوده که روشی متداول است

در این روش ارزش افزوده را از توزیع میزان آن به عوامل تولید بدست می آورند یعنی ارزش افزوده از تجمع هزینه  جبران خدمات ، هزینه استهلاک و مالیات ومازاد عملیاتی محاسبه میشود . موضوع مهمی که در این روش باید مورد توجه قرار بگیرد این است که در مورد موسساتی که به جز مالیات های مستقیمی که به دولت پرداخت می کنند موظف به پرداخت یکسری مالیات های غیر مستقیم هم هستند یا مثلا برای تولید محصول خود از دولت یارانه دریافت می کنند یعنی جزو کالاهای حساس می باشند این موسسات باید برای محاسبه ارزش افزوده مالیات های غیر مستقیمی را که پرداخت می کنند از یارانه دریافتی کسر کرده و عدد بدست امده را به ایتم های ذکر شده در سطر اول بیفزایند.

روش هزینه یا مصرف برای محاسبه ارزش افزوده

در این روش بر اساس نوع مصرف نهایی و نه بر اساس کل فعالیت اقتصادی موسسه ارزش افزوده محاسبه میشود . برای عملی شدن این روش از محاسبه باید مصرف نهایی خانوارها ، خدمات دولتی ، خدمات خصوصی و غیر انتفاعی و سرمایه های ثابت و واردات و صادرات بدست امده و در محاسبه ارزش افزوده مورد استفاده قرار بگیرد . روش های اشاره شده در بند الف و ب و ج روش های متداول در محاسبه ارزش افزوده بوده و برای بدست اوردن هر یک باید یکسری اطلاعات اولیه جمع آوری گردد . به طور کلی برای محاسبه ارزش افزوده به روش های اشاره شده باید به شکل ذیل عمل کنیم :

روش تفاضلی

کل فروش – خدمات و مواد خریداری شده

روش تجمعی

سایر هزینه های توزیع شده + هزینه نیروی انسانی +سود + استهلاک

روش توزیع

جبران خدمات کارکنان + استهلاک + سود و زیان حاصل از عملیات + خالص مالیات ها

حالا با یک مثال ساده نحوه محاسبه ارزش افزوده را توضیح می دهیم :

مثال : یک کارگاه کیف چرم را در نظر بگیرید که کیف های چرمی تولید می کند . این کارگاه برای تولید کیف های خود به یکسری مواد اولیه نیاز دارد که قیمت هر کدام از این مواد اولیه برای ساخت یک کیف متفاوت و به شرح ذیل است :

چرم خام ۴۵۰۰۰ ریال

آستر کیف ۳۵۰۰۰ ریال

چسب کیف ۲۰۰۰ ریال

نخ دوخت ۱۰۰۰ ریال

جمع هزینه مواد اولیه برای ساخت یک کیف معادل ۸۳۰۰۰ ریال میشود اما تولید کننده بعد از اینکه بر روی مواد اولیه کار انجام داد و کیف را تولید کرد ان را به مبلغ ۹۵۰۰۰ ریال می فروشد در نتیجه ارزش افزوده یک کیف به شکل ذیل بدست می آید :

ارزش افزوده = فروش – خرید  در نتیجه :    ارزش افزوده = ۹۵۰۰۰-۸۳۰۰۰= ۱۳۰۰۰ ریال میشود .

 چه افرادی معاف از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده هستند :

برخی تولید گنندگان و عرضه کنندگان کالا و خدمات به دلیل حمایت از تولید کننده و مصرف کننده از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف شده اند و فروشندگان این کالا ها و خدمات حق دریافت هیچ گونه مالیاتی از خریداران خود را ندارند . این محصولات و خدمات شامل :

  • خرید و فروش دام و طیور زنده و آبزیان و نوغان
  • محصولات کشاورزی خام و فراوری نشده
  • انواع کود و سم و بذر که در تولید محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرند .
  • محصولاتی مانند ارد ، نان ، گوشت ، قند ، شکر ، برنج ، حبوبات ، سویا ، شیر ، پنیر ، روغن نباتی و شیر خشک که مستقیما با تغذیه و امور خانواده ها ارتباط دارد از پرداخت ارزش افزوده معاف می باشند .
  • کالاهای فرهنگی مانند کتاب ، مطبوعات ، لوازم التحریر و کاغذ
  • کالاهایی که مسافر با خود به عنوان سوغات می آورد البته تا یک حد مشخصی و بیش از آن مشمول مالیات خواهد شد .
  • هدایا و مبالغی که سازمان ها و ارگان های دولتی به عنوان هدیه به کارکنان خود می دهند .
  • اموال و دارایی های غیر منقول و نیز دارو و کالاهایی که در امر درمان مورد استفاده قرار می گیرند هم از پرداخت ارزش افزوده معاف هستند .
  • حقوق و مزایای پرسنل و کارکنان به دلیل اینکه مشمول مالیات های مستقیم میشود دیگر نیازی به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده ندارند .
  • فرش دستباف و خدمات حمل و نقل درون شهری و برون شهری و جاده ای شامل قطار ، اتوبوس ، دریایی و هوایی
  • تجهیزاتی مانند رادار که برای فرودگاهها استفاده میشوند و همچنین اقلام و کالاهایی که در ساخت تجهیزات دفاعی مورد استفاده قرار میگیرند هم معاف از پرداخت مالیات می باشند .

نحوه محاسبه ارزش افزوده

( ارئه خدمات حسابداری مالیاتی در شرکت حسابداری محاسبان تلاشگر خبره )

نحوه پرداخت مالیات بر ارزش افزوده چگونه است ؟

مودیان مالیاتی برای پرداخت VTA باید قبل از آن گواهی ارزش افزوده دریافت کنند بدون دریافت گواهی ارزش افزوده مودیان اجازه دریافت هیچ گونه مبلغی را تحت عنوان ارزش افزوده از خریداران نخواهند داشت . برای دریافت گواهی ارزش افزوده باید در سایت سازمان امور مالیاتی ثبت نام کرده  و با ارائه یکسری اطلاعات مانند کد اقتصادی ، کپی مدارک شناسایی مانند کارت ملی و شناسنامه ، آگهی تاسیس شرکت ، آدرس کامل صاحبان شرکت و محل سکونت آنها ، کد پستی ، نام بانکی که با آن کار می کنند و شعبه مربوطه در خواست گواهی ارزش افزوده نمایند . پس از دریافت گواهی ارزش افزوده مودیان باید هر سه ماه یکبار اظهارنامه مربوط به مالیات بر ارزش افزوده خود را تنظیم و به سازمان امور مالیاتی ارسال نمایند و مبالغ مربوطه را هم به حساب سازمان واریز کنند .

نکته مهم در صدور گواهینامه ارزش افزوده اینکه این گواهینامه به صورت شش ماهه یا سالانه صادر میشود و مودیان باید قبل از پایان اعتبار آن برای تمدید اقدام کنند . گاهی به دلایلی برای برخی از مودیان گواهی ارزش افزوده صادر نمیشود در یک چنین شرایطی مودیان برای اینکه مشمول جرایم عدم دریافت ارزش افزوده نگردند باید یک نامه کتبی به سازمان امور مالیاتی فرستاده و درخواست صدور موقتی گواهی را داشته تا مشکلات قانونی مرببوط به آن برطرف گردد .

بحث VTA در چند سال اخیر به عناوین مالیاتی افزوده شده است و الیته خریداران و فروشندگان نسبت به پرداخت ان اعتراضاتی دارند و معتقدند مالیات بر ارزش افزوده فقط به سود دولت تمام شده و کمکی به رونق اقتصاد و تولید نکرده است اما دولت معتقد است VTA باعث شفاف سازی کلیه معاملات و جلوگیری از فرارهای مالیاتی شده و عدالت مالیاتی را بیشتر کرده است .

در هر صورت تا وقتی این قانون وجود دارد مشمولین موظف هستند نسبت به پرداخت ان اقدام نمایند تا مشمول جریمه نگردند . در این خصوص مودیان عزیز می توانند با موسسات خدمات مالی و حسابداری مشورت کرده و تهیه و تنظیم و ارسال ان را به این موسسسات بسپارند .

موسسه خدمات مالی و حسابداری محاسبان تلاشگر خبره می تواند همه امور مربوط به تهیه و تنظیم و ارسال و دریافت گواهینامه ارزش افزوده شرکتها و بنگاههای اقتصادی را بر عهده گرفته و مشاورری امین برای انها باشد .

 

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

15 − 6 =