سفته چیست ؟ تعریف برات و چک

سفته چک برات

برات ، چک و سفته چیست ؟

شناخت شرکت ها بازرگانی ، خدماتی ، تولیدی و صنعتی برای حسابداری به تنهایی کفایت نکرده و نیازمند این است که شما سایر جزییات مربوط به حسابداری آنها را هم بدانید . در میان مباحثی که در این مقوله می گنجد یکسری تعاریف وجود دارد که حسابداران باید علاوه بر شناخت آنها قوانین مربوط به این تعاریف را هم به خوبی بدانند و بتوانند این قوانین را در روند مالی خود به کار بگیرند . اسناد تجاری یکی از این جزییات و تعاریف هستند .

مطالب مرتبط : همه چیز درمورد چک سفید امضاء

اسناد تجاری چه هستند؟

معمولا شرکتها معاملات نسیه خود را با صدور اسناد تجاری انجام می دهند این اسناد در انوع مختلفی وجود دارند و شامل : برات ، سفته و چک هستند که هر کدام در مواردی خاص و با ذکر شرایط و قوانین مورد استفاده قرار می گیرند . هر یک از اسناد نام برده شده در قانون تجارت تعاریف خاص خود را داشته که در ادامه این مطلب هر کدام را به صورت جداگانه تعریف می کنیم و برخی از قوانین مربوط به انها را هم توضیح خواهیم داد . قبل از اینکه وارد بحث تخصصی سفته ، چک و برات بشویم لازم است که بدانیم صادر کنندگان اسناد تجاری نوعی تعهد برای خود ایجاد می نمایند و در واقع به عنوان بدهکاران شناخته میشوند و اسناد تجاری صادر شده از طرف انها اعم از اینکه چک ، سفته یا برات باشد اسناد پرداختنی شناخته شده و در طبقه و گروه بدهی ها قرار می گیرد و کسانی که این اسناد تجاری را دریافت می کنند به عنوان طلبکار شناخته شده که اسناد تجاری دریافتنی انها را به عنوان اسناد دریافتنی تعریف می کنیم و در طبقه دارایی ها قرار می دهیم .

سفته چیست ؟

اسم این سند تجاری را زیاد شنیده اید به خصوص اگر اهل وام گرفتن باشید بانکها گاهی برای ضمانت وام از شخص این سند می گیرند اما سفته در قوانین تجاری تعریف به خصوصی دارد که ما آن را برای شما بیان می کنیم : سفته سندی است که به موجب آن امضا کننده تعهد می کند مبلغی را در موعد معین یا عند المطالبه در وجه حامل یا شخص معینی و یا به حواله کرد آن شخص کارسازی نماید . این تعریف اصطلاح قانونی آن بوده و به عبارت ساده تر سندی است که بازرگانان و تجار در معاملات تجاری خود به عنوان یک سند تعهد مبادله می کنند و برای آنها مسئولیت قانونی ایجاد می کند .

در صدور سفته چه مواردی باید رعایت گردد ؟

  • در زمان صدور این سند تجاری مبلغ آن باید به طو دقیق مشخص باشد یعنی مبلغی که باید تادییه یا پرداخت شود با ذکر تمام حروف و به شرح نوشته شود .
  • نام گیرنده و مشخصات دقیق آن اعم از اینکه حقیقی باشد یا حقوقی به صورت کامل نوشته شود .
  • هر سفته دارای یک تاریخ پرداخت یا سررسید است و این تاریخ باید در آن مشخص باشد و سند تجاری بدون تاریخ می تواند برای کسی که آن را امضا کرده است خطرناک بوده و مسئولیت قانونی ایجاد نماید .

آنچه که مسلم است اینکه سفته را می توان در وجه حامل یا عندالمطالبه یعنی هر کسی در هر زمانی می تواند برای وصول وجه آن به متعهد مراجعه نماید ، صادر نمود .در واقع صادر کننده این سند یا متعهد پرداخت وجهی را به اینده موکول می کند و نام شخص طلبکاری که سفته به نام او صادر شده است ( ذینفع ) را روی ان می نویسد . با همه شرایط و ضوابطی که در مورد این سند تجاری ذکر شد یکسری ویژگی ها و مشخصاتی دارد و توسط بانک ملی به فروش می رسد ویژگی های آن عبارتند از:

  • این سند تجاری در زمان صدور توسط بانک ملی به تمبر ممهور میشود و بدون این تمبر اعتبار نخواهد داشت.
  • دومین ویژگی آن شماره خزانه داری بانک ملی است .
  • شماره محل پرداخت و سررسید
  • مبلغ به عدد
  • محل درج تاریخ صدور سند به تمام حروف
  • تاریخ – محل درج تاریخ سررسید به تمام حروف
  • به حواله کرد ( محل درج نام ذینفع سند )
  • مبلغ سفته ( محل درج مبلغ تعهد به حروف )
  • امضاء متعهد ( محل امضا و در صورت نیاز محل مهر متعهد )
  • کادر پایین سفته محل درج نام و محل اقامت متعهد و مکان پرداخت وجه سند

نکته مهمی که باید به عنوان اطلاعات تکمیلی در این خصوص بدانید اینکه حداکثر مبلغ تعهد در این سند به صورت چاپی بر روی آن چاپ شده است و به میزان تمبر سفته بستگی دارد . ّباید توجه داشته باشید که هر رویداد مالی یا عملیات مالی را باید از دو جهت و جنبه بررسی نمایید یعنی هم ثبت در دفاتر صادر کننده اسناد تجاری و هم ثبت در دفاتر قانونی دریافت کننده اسناد تجاری .

اسناد تجاری می توانند به دلایل مختلفی صادر شوند :

  • صدور سفته و برات و چک در مقابل خرید و فروش کالا
  • صدور اسناد در مقابل انجام خدمات
  • صدور سفته در مقابل دریافت وام
  • دریافت سفته در مقابل حساب های دریافتنی
  • تمدید و یا تعویض این سند و سایر اسناد تجاری
  • خرید و فروش دارایی های ثابت در مقابل اسناد تجاری

صدور اسناد تضمینی یعنی چه ؟

نکته جالبی که در مورد اسناد تجاری وجود دارد صدور و دریافت اسناد تضمینی می باشد شرکتها و اشخاص گاهی برای تضمین حسن انجام کار خود و تضمین تعهدات خود اسناد تضمینی صادر می کنند که به انها سند تضمینی می گویند . در چنین مواردی حسابداری با حالتی ویژه با این گونه موارد برخورد می کند به این صورت که صدور و یا دریافت آنها را در دو حساب اماری به نام حساب های انتظامی و طرف حساب انتظامی نگهداری می نمایند و دیگر از حساب اسناد استفاده نمی کند و این دو حساب فقط به دلیل کنترل و ثبت کامل رویدادهای مالی می باشد و می دانید که با یک ثبت که دو حساب بدهکار و بستانکار شده جز افزایش دو طرف تراز ، تغییری در دارایی ها و بدهی های شرکت داده نمی شود و این دلیل نداشتن تاریخ در اسناد تضمیمی است . اسناد تضمینی تاریخ سررسید ندارند و در واقع یک ضامن حسن عمل متعهد می باشند .

تعیین سررسید سفته چگونه و با چه شرایطی است ؟

سررسید این سند تجاری به سه حالت می تواند تعیین گردد :

  • تعهد پرداخت عندالمطالبه : در این حالت صادر کننده این سند تعهد می نماید که وجه آن را به محض مراجعه ذینفع یا رویت دارنده سفته پرداخت نماید که در این حالت سررسید آن به اراده دارنده آن بستگی خواهد داشت و هر تاریخی که او بخواهد باید اجرا و پرداخت گردد .
  • تعهد پرداخت وجه سفته در تاریخ معین : همانطور که از نامش پیداست این مورد دارای تاریخ مشخص برای پرداخت است و برای همین تاریخ تاریخ سررسید با عدد و حروف در متن آن نوشته میشود و باید به صورت خوانا و درست باشد و طبق همان تاریخ هم باید پرداخت گردد .
  • تعهد پرداخت وجه سفته پس از مدت زمانی معین : گاهی اوقات سررسید سفته را پس از گذشت مدت معین مثلا چند ماه یا چند روز اعلام می کنند. در این حالت تاریخ پرداخت آن به صورت محاسباتی مشخص خواهد شد .

نکول سفته چه معنی دارد ؟

در صورتی که مبلغ این سند تجاری در سررسید توسط متعهد یا صادر کننده آن پرداخت نشود می گویند سفته نکول شده است. حالا اگر این سند تجاری را تا زمان سررسید نزد خود نگه داشته اید ولی آن نکول شود و وجه آن را متعهد به شما پرداخت نکند اسناد دریافتنی شما دیگر فاقد ارزش خواهد بود بنابراین باید از حساب دریافتنی خارج شده ، البته باید توجه داشته باشید که متعهد بدهکار به شما می باشد و هر چند سند تجاری که از وی دست شما می باشد فاقد ارزش است . بنابراین برای اینکه شما وضعیت حساب های خود را به طور صحیح نشان دهید باید ثبت ذیل را در فاتر قانونی انجام دهید :

حساب های دریافتنی *********

اسناد دریافتنی ********

بابت حذف حساب اسناد دریافتنی نکول شده و انتقال به حساب های دریافتنی

حالتی دیگر از نکول سفته را در نظر بگیرید و ان زمانی است که شما این سند را برای وصول به بانک سپرده اید ولی سفته فوق نکول شده حال می دانید اسناد تجاری فرد متعهد فاقد اعتبار می باشد و باید به حساب های دریافتنی تبدیل شود و از طرفی بانک هزینه هایی را که جهت وصول آن متحمل شده است از قبیل کارمزد و سایر هزینه ها از حساب بانکی شما برداشت می نماید و این منطقی است که شما هزینه های فوق را به دلیل نکول به بدهکاری فرد متعهد منظور نمایید . بنابراین جمع هزینه هایی که بانک از حساب بانک شما برداشت نموده و مبلغ اسناد تجاری به عنوان بدهی های فرد متعهد می باشد بنابراین به عنوان حساب های دریافتنی باید شناسایی شوند و ثبت زیر صورت پذیرد :

حساب های دریافتنی *********

اسناد دریافتنی در جریان وصول ******

بابت نکول سفته نزد بانک جهت وصول

حساب های دریافتنی **********

حساب بانک **********

بابت هزینه های برداشت شده توسط بانک و منظور شدن به حساب بدهی متعهد

تنزیل اسناد تجاری چیست و در حسابداری با آن چگونه برخورد میشود ؟

مسلما در ارتباط با تنزیل مطالب زیادی شنیده اید و امروزه در تجارت استفاده از اسناد تجاری بسیار می باشد و تنزیل اسناد تجاری بسیار اتفاق می افتد بنابراین در این مطلب کوتاه ما سعی می کنیم با بیان ساده تنزیل اسناد تجاری را شرح دهیم .

تنزیل اسناد تجاری یعنی فروش این اسناد قبل از سررسید به مبلغ کمتر از مبلغ اسمی آنها که به طور اصولی تنزیل کننده اسناد تجاری باید بانک باشد و دریافت کننده وجه این اسناد دارنده اسناد تجاری یا ذینفع . شخص ذینفع ضمن دریافت وجه از بانک ، اسناد را به نفع بانک پشت نویسی می کند . اما آن چیزی که اهمیت دارد نحوه محاسبه مبلغ تنزیل و روش ثبت حسابداری آن می باشد برای محاسبه مبلغ تنزیل اطلاعات ذیل لازم است :

  • مدت تنزیل
  • نرخ تنزیل
  • تعیین مبلغ تنزیل

مدت تنزیل : مدت تنزیل عبارت است از فاصله زمانی بیت تاریخ تنزیل و سررسید ان ، در تعیین مدت تنزیل روز تنزیل به حساب نمی اید ولی روز سررسید سفته در محاسبه منظور می گردد . به طور عامیانه مدت تنزیل به این صورت است که اگر شما سفته ای را در دست خود دارید که ۳۰ روز بعد سررسید ان می باشد و سفته را تا ۱۰ روز نزد خود نگه می دارید و پس از ۱۰ روز نیاز به وجه نقد پیدا می کنید به همین دلیل به بانک مراجعه کرده و سفته را تنزیل می نمایید . مدت تنزیل حالا ۲۰ روز است چون به مدت ۱۰ روز ان را نزد خود نگه داشته بودید . حالا که برای تنزیل به بانک مراجعه کردید ۲۰ روز تا سررسید باقی مانده است .

نرخ تنزیل : نرخ تنزیل را می توان بر مبنای توافق و یا بر اساس نرخ تنزیل توسط بانک و یا با توجه به نرخ تورم تعیین کرد .

تعیین مبلغ تنزیل : پس از مشخص شدن مدت و نرخ تنزیل برای تعیین مبلغ تنزیل از فرمول ذیل استفاده میشود :

مبلغ تنزیل = اصل مبلغ سند تجاری *نرخ تنزیل *مدت تنزیل

همه مطالبی که درخصوص سفته ، اسناد تجاری و جزییات مربوط به آن گفته شد بخشی از مراودات مالی وعملیاتی شرکت ها و بنگاههای اقتصادی بوده که حسابداران و کسانی که به عنوان کارشناس مالی با انها کار می کنند باید انها را شناخته و به طور کامل قوانین مربوط به آنها را بدانند چون این اسناد می تواند برای کارفرمایان تعهد قانونی و قضایی ایجاد نماید و انها نباید بدون اطلاعات آنها را صادر کرده یا در برابر آن متعهد شوند . حسابداران نقش بسیار مهمی را در این فقره ایفا می کنند کارفرمایان و صاحبان بنگاههای اقتصادی می توانند در خصوص این اسناد تجاری و قوانین مربوط به آن  و یا حل و فصل مشکلات قانونی پیش آمده در خصوص آنها از موسسات خدمات مالی و حسابداری کمک بگیرند و موسسه خدمات مالی و حسابداری محاسبان تلاشگر خبره می توان در این مورد کمک و راهنمایی مورد اطمینان و متخصص برای کارفرمایان عزیز باشد .

سفته چک برات

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

17 + 10 =