شرکت حسابرسی و نکاتی در باره انتخاب حسابرس

شرکت حسابرسی به شرکتهایی اطلاق می‌شود که خدمات حسابرسی ، تهیه صورتهای مالی ، تهیه و اخذ گزارش حسابرسی را به شرکت‌ ها ، افراد حقیقی و حقوقی ارائه می‌دهند. موسسه حسابرسی یک نهاد حرفه‌ای مورد تایید جامعه حسابداران رسمی است که خدمات حسابرسی و ارزیابی صورت‌های مالی و اطلاعات مالی و تهیه گزارش حسابرسی را به افراد، شرکت‌ها و سازمان‌ها ارائه می‌دهد. این موسسات شامل تیمی از حسابرسان و متخصصان مالی هستند که وظیفه بررسی و ارزیابی صورت‌های مالی و سیستم ‌ها و فرآیندهای مالی و مالیاتی را بر عهده دارند. هدف اصلی این موسسات ، بررسی صحت و دقت اطلاعات مالی و اطمینان از رعایت استانداردها ، قوانین مربوطه و افشای اطلاعات با اهمیت است. گزارش حسابرسی به پیوست صورتهای مالی حسابرسی شده و یادداشتها آن مورد توجه مدیران ، سهامداران ، شرکاء ، بانکها ، موسسات تامین مالی ، سازمان امور مالیاتی می باشد. یک موسسه حسابرسی صرفا به صورت مستقل فعالیت می کند.

حسابرسی یک ابزار کلیدی برای اطمینان از صحت اطلاعات مالی و افزایش شفافیت در هر نوع کسب‌وکاری است. نیاز به حسابرسی بستگی به نوع صنعت، اندازه شرکت و الزامات قانونی دارد.

وظایف و خدمات شرکت حسابرسی عبارتند از:

حسابرسی صورت‌های مالی : بررسی و ارزیابی اسناد ، سیستم های مالی و صورت‌های مالی یک شرکت ، سازمان ، بنگاه اقتصادی و حتی موسسات خیریه به‌ منظور اطمینان از صحت و دقت آن‌ها و تطابق آن با استانداردهای حسابداری و افشای اطلاعات با اهمیت آن .

حسابرسی داخلی : ارزیابی فرآیندهای داخلی یک سازمان برای شناسایی نقاط ضعف و پیشنهاد بهبودها به‌ منظورافشای تخلفات احتمالی ، اصلاح فرآیندها ، افزایش کارایی و کاهش ریسک‌ها .

حسابرسی مالیاتی : بررسی و ارزیابی فرآیندها و اسناد مالی به منظور رعایت قوانین مالیاتی و ارائه مشاوره در زمینه برنامه‌ریزی مالیاتی.

حسابرسی رعایت یا حسابرسی تطابق : ارزیابی اسناد و مدارک مالی یک شرکت ، سازمان یا بنگاه اقتصادی به منظور تطابق آن با قوانین و مقررات خاص مربوط به یک صنعت یا حوزه فعالیت

حسابرسی عملیاتی : ارزیابی و بررسی اسناد و مدارک مالی مربوط به یک پروژه‌ خاص یا کل فرآیند تجاری شرکت برای اطمینان از استفاده بهینه از منابع و دستیابی به اهداف پروژه و پاسخ به این سوال که این پروژه یا فعالیت تجاری شرکت صرفه اقتصادی ، کارآیی و اثر بخشی لازم را دارد؟

مشاوره مالی : ارائه مشاوره در زمینه بهینه سازی و بهبود فرآیندهای مالی ، کاهش هزینه‌ها ، افزایش کارایی ، مدیریت ریسک و پیاده‌سازی سیستم‌های کنترل داخلی

اهداف شرکت ها حسابرسی

افزایش شفافیت مالی : کمک به شرکت های بورسی ، شرکت های سهامی عام ، سازمان‌های اقتصادی و غیر اقتصادی در ارائه اطلاعات مالی دقیق و شفاف به ذینفعان .

ایجاد اعتماد : ایجاد اعتماد بین سرمایه‌گذاران ، اعتباردهندگان مالی ، سهامداران ، پیمانکاران ، تامین کنندگان و سایر ذینفعان نسبت به اطلاعات مالی و عملکرد شرکت ، سازمان ، بنگاه اقتصادی و حتی موسسات خیریه .

شناسایی ریسک‌ های مالی : شناسایی و ارزیابی نقاط ضعف ، ریسک ‌های مالی به همراه برآورد شدت ریسک ها و تعداد آنها و ارائه راهکارهایی برای بهبود و مدیریت آنها
رعایت قوانین : اطمینان از اینکه فرآیندهای مالی و حسابداری عملیاتی شرکت ، بنگاه اقتصادی یا سازمان‌ با قوانین و مقررات مالیاتی و استانداردهای حسابداری سازگار بوده و به تمامی قوانین ، مقررات و آیین نامه های داخلی ، بالادستی ، مالی و مالیاتی پایبند هستند.

یک شرکت حسابرسی یا موسسه حسابرسی معمولاً از حسابداران رسمی (CPA) یا حسابرسان مستقل تشکیل شده‌اند که دارای تخصص و تجربه لازم در زمینه‌های مختلف حسابرسی هستند.

ویژگی یک موسسه حسابرسی خوب

موسسات حسابرسی یا شرکت های حسابرسی برتر مانند هر شرکت و سازمانی یکسری ویژگی های عمومی در ساختار سازمانی ، فرآیندهای مدیریتی باید داشته باشند. علاوه بر این ویژگی های عمومی ، ویژگی‌های یک موسسه حسابرسی خوب شامل موارد زیر است:

تخصص و تجربه : موسسه باید دارای کارشناسان و حسابرسان با تجربه و متخصص در زمینه‌های مختلف حسابرسی باشد.

گواهینامه‌ها و مجوزها : موسسه باید دارای مجوزهای لازم از مراجع قانونی و حرفه‌ای باشد و حسابرسان آن نیز باید گواهینامه‌های معتبر داشته باشند. از جمله مجوزی که باید حسابرسان آن را اخذ کنند ، عضویت در جامعه حسابداران رسمی با عنوان حسابدار رسمی می باشد. اخذ این مجوز مستلزم شرکت در آزمون رسمی و اخذ نمره قبولی در آن است. همچنین شرکتهای بورسی صرفا ملزم به استفاده خدمات حسابرسی مورد تایید و به اصطلاح ” حسابرس معتمد ” سازمان بورس و اوراق بهادار هستند.

اخلاق حرفه‌ای : رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای در انجام کارها، از جمله رازداری ، حفظ اسرار شرکت ، سازمان و بنگاه اقتصادی که حسابرسی آن را انجام می دهد و استقلال از مهمترین و بدیهی ترین مسائل است.

کیفیت خدمات : موسسه حسابرسی باید بتواند خدمات با کیفیت بالا ارائه دهد و به استانداردهای حسابرسی پایبند باشد.

نوآوری و فناوری : استفاده از فناوری‌های نوین و ابزارهای پیشرفته ، سیستمهای اطلاعاتی و نرم افزارهای به روز برای بهبود فرآیند حسابرسی و تجزیه و تحلیل داده‌ها .

پشتیبانی و مشاوره : ارائه مشاوره‌های مالی و مدیریتی به مشتریان به منظور بهبود عملکرد مالی آنها.

شفافیت : ارائه گزارشات واضح و قابل فهم به مشتریان و ذینفعان .

تعهد به زمان‌بندی : توانایی انجام کارها در زمان مقرر و ارائه گزارشات به موقع.

روابط قوی با مشتریان : ایجاد ارتباطات مثبت و پایدار با مشتریان و درک نیازهای آنها.

آموزش مداوم : سرمایه‌گذاری در آموزش و توسعه مهارت‌های کارکنان برای به‌روز نگه داشتن دانش فنی و حرفه‌ای.

این ویژگی‌ها موجب می شود یک شرکت حسابرسی یا موسسه حسابرسی را از دیگر همکارانش متمایز کند و توجه به این ویژگی های می‌توانند به شما در  انتخاب یک موسسه حسابرسی مناسب کمک کند و اطمینان حاصل کنید که خدمات مورد نیاز با کیفیت مطلوب ارائه می‌شود.

چه شرکتهایی اجبار قانونی برای ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده دارند؟

حسابرسی به عنوان یک فرآیند بررسی و ارزیابی دقیق اطلاعات مالی و عملیاتی، برای انواع مختلف شرکت‌ها و سازمان‌ها ضروری است. براساس   ‌قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار مصوب 1372 و ‌آیین‌نامه اجرایی تبصره ۴ آن اشخاص حقوقی ذیل مکلفند حسب مورد “‌حسابرس و بازرس قانونی” یا “‌حسابرس” خود را از میان مؤسسات حسابرسی که ‌عضو جامعه حسابداران رسمی ایران می‌باشند، انتخاب نمایند. براساس همین قانونی شرکت های زیر موظف به انجام حسابرسی و اخذ گزارش حسابرسی از موسسات حسابرسی هستند:

1- شرکتهای پذیرفته شده یا متقاضی پذیرش در بورس اوراق بهادار و شرکت های تابعه و وابسته به آنها .

2- شرکتهای سهامی عام و شرکت های تابعه و وابسته به آنها.

3- بانک ها ، مؤسسات و شرکت های بیمه و همچنین شرکت های دولتی و مؤسسات و سازمانهای انتفاعی دولتی، مراکز تهیه و توزیع وابسته به‌وزارت بازرگانی ، بنیاد مستضعفان و بنیاد شهید و سایر نهادهای انقلاب اسلامی و مؤسسات و شرکتهای تحت پوشش آنها و شرکتها و کارخانجات و ‌مؤسساتی که صرفنظر از چگونگی مالکیت سرمایه آنها به موجب قوانین و مقررات مربوط توسط مدیریت منتخب دولت و یا تحت پوشش‌دستگاههای اجرایی اداره می‌شوند و سایر دستگاههای عمومی که طبق اساسنامه و مقررات مورد عمل مکلف به تعیین بازرس قانونی و انجام‌حسابرسی می‌باشد. و شرکتها ، مؤسسات و دستگاههایی که در مجموع بیش از ۵۰% سرمایه آنها به طور مستقیم و یا‌غیر مستقیم متعلق به دستگاههای ، موسسات و شرکتهای ذکر شده باشد. ( مطابق با قانون اساسنامه سازمان حسابرسی )

4- شعب و دفاتر نمایندگی شرکتهای خارجی مطابق با قانون اجازه ثبت شعبه و نمایندگی شرکتهای خارجی در ‌ایران ثبت شده اند.

‌5- مؤسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی و شرکتها ، سازمانها و مؤسسات تابعه و وابسته به آنها.

6- شرکت های سهامی خاص و سایر شرکت ها و همچنین مؤسسات انتفاعی غیرتجاری.

7- شرکت ها و مؤسسات تعاونی و اتحادیه های آنها.

8- اشخاص حقیقی که طبق مقررات قانونی مربوط، مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند

9- مشمولین ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم با توجه به سقف اعلام شده توسط سازمان امور مالیاتی

10- در صورت اخذ تسهیلات و به درخواست بانک ، موسسات سرمایه گذاری یا موسسات تامین مالی

تبعات عدم حسابرسی شرکتهای مشمول

شرکت ها ، سازمانها و اشخاص حقیقی که طبق قانون مشمول انجام حسابرسی هستند در صورت عدم انجام حسابرسی ، تبعاتی برای مدیر عامل و اعضای هیئت مدیره در پی خواهد داشت که با توجه به نوع مالکیت ، سهامداران و فعالیت شرکت متفاوت می باشد. شرکتهای دولتی ملزم انجام حسابرسی هستند و این حسابرسی توسط سازمان حسابرسی انجام می شود.

برخی شرکتها مانند شرکت های بیمه ، بانکها و … در صورت عدم انجام حسابرسی ، مجوز فعالیت آنها لغو می شود.

اما شرکت ها و بنگاه های اقتصادی مشمول ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم مشمول جریمه خواهند شد. جریمه عدم ارایه صورت های مالی حسابرسی شده موضوع ماده ۲۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم ، معادل ۲۰ ٪ مالیات قطعی متعلق در آن سال می باشد. البته جریمه مذکور در راستای ماده ۱۹۱ قانون مالیات های مستقیم قابل بخشودگی می باشد.

حدنصاب الزام تهیه و ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده به سازمان امور مالیاتی

جدول حد نصاب الزام تهیه و ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده موضوع ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم برای سالهای مختلف

نحوه درخواست حسابرسی شرکت

شرکتهای خصوصی ، غیر بورسی در اکثر موارد درصورتی که مشمول ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم باشند ملزم به انجام حسابرسی و تهیه صورتهای مالی حسابرسی شده هستند.

حالا اگر شرکت شما مشمول انجام حسابرسی رسمی است ، یا به درخواست بانک و موسسات تامین سرمایه و تامین مالی می خواهید گزارش حسابرس و صورتهای مالی حسابرسی شده اخذ کنید باید به ترتیب زیر عمل کنید.

انتخاب حسابرس مستقل

برای شروع کار باید یک موسسه حسابرسی یا یک حسابدار رسمی انتخاب کنید. حسابرس انتخابی شما هم می تواند دارای شخصیت حقوقی و موسسه حسابرسی و یا اینکه دارای شخصیت حقیقی و حسابدار رسمی باشد. در حقیقت یک موسسه حسابرسی توسط چند حسابدار رسمی تاسیس شده است. در هر صورت چه موسسه حسابرسی و چه حسابدار رسمی باشد، از نظر الزامات قانونی و اعتبار گزارش حسابرس هیچ تفاوتی نمی کند. هرچند امکان دارد برخی بانکها یا موسسات تامین مالی پرداخت تسهیلات را منوط به ارائه صورت های مالی و گزارش حسابرس توسط موسسه حسابرسی کنند اما از نظر اعتبار قانونی با هم تفاوتی ندارد. در هرصورت اگر برای اخذ تسهیلات نیاز به دریافت صورت های مالی حسابرسی شده وگزارش حسابرس دارید ، قبل از انتخاب حسابرس ، موضوع را با بانک یا موسسه ارائه دهنده تسهیلات و تامین کننده مالی درمیان بگذارید.

رتبه بندی کیفی موسسه حسابرسی

رتبه بندی موسسات حسابرسی توسط دو مرجع و با شرایطی متفاوت انجام می شود. یک رتبه بندی کیفی موسسات حسابرسی هرساله توسط توسط جامعه حسابداران رسمی ایران و طی یک آزمون رتبه بندی تعیین می شود. در این آزمون سطح دانش صاحبان موسسه حسابرسی یا شخص حسابرس نقشی اساسی دارد. در نهایت براساس این آزمون ، موسسه حسابرسی یا حسابدار رسمی از نظر کیفیت به ترتیب به الف ، ب ، ج و د رتبه بندی می شوند.

در کنار جامعه حسابداران رسمی ایران ، سازمان بورس و اوراق بهادار نیز موسسات حسابرسی مورد تایید جامعه حسابداران رسمی را مورد بررسی قرار می دهد و آن موسسات حسابرسی که شرایط کیفی مورد نظر را داشته باشند به عنوان ” موسسه حسابرسی معتمد ” یا ” حسابرسان معتمد ” معرفی شده و صلاحیت حسابرسی شرکت های بورسی را بدست آورند. لیست موسسات حسابرسی معتمد بورس

هرچند شرکتهای غیر بورسی الزامی به استفاده از خدمات حسابرسان معتمد بورس ندارند اما استفاده از خدمات آنها بر اعتبار صورتهای مالی حسابرسی شده و گزارش حسابرس می افزاید و البته باید بابت این هزینه بسیار بیشتر پرداخت کنید!

لیست موسسات حسابرسی مورد تایید جامعه حسابداران رسمی

آخرین رتبه بندی موسسات حسابرسی ( گرید موسسات حسابرسی ) را ببینید :

لینک امتياز كنترل كيفيت موسسات حسابرسی در سایت جامعه حسابداران رسمی

تهیه صورت های مالی و یادداشتهای توضیحی پیوست

بعد از عقد قرارداد با موسسه حسابرسی یا حسابدار رسمی باید صورتهای مالی شرکت شامل صورت سود و زیان ، صورت وضعیت مالی ، صورت تغییرات در حقوق مالکانه و صورت جریانهای نقدی به همراه یادداشتهای توضیحی توسط حسابدار شرکت و با نظر موسسه حسابرسی یا حسابدار رسمی تهیه و تحویل می شود و سپس حسابرس مستقل براساس آن گزارش حسابرسی را تهیه و ارائه می دهد.

نحوه تهیه صورتهای مالی

تهیه صورتهای مالی و یادداشتهای توضیحی آن احتیاج به تخصص ، تجربه و خبرگی دارد. موضوع آن وقت پیچیده و سخت تر می شود که صورتهای مالی و یادداشتهای توضیحی آن باید با نظر حسابرس مستقل تهیه شود . حسابرس مستقل در خصوص نحوه تهیه صورتهای مالی و افشای اطلاعات مالی در یادداشتهای توضیحی سختگیری و ملاحظات بسیاری دارند. همچنین عدم پاسخ مناسب و عدم تخصص حسابرس در پاسخ به سوالات فنی حسابرس مستقل ممکن است به تهیه گزارشی شود که اعتبار شرکت را خدشه دار و تبعات جبران ناپذیری برای شرکت به همراه داشته باشد. این موضوع آن وقت حساس تر میشود وقتی بدانید ، گزارش حسابرس مستقل و صورت های مالی آن در سامانه جامعه حسابداران رسمی و شرکتهای بورسی در سایت کدال ثبت می شوند و بعد از انتشار ، امکان تغییر یا اصلاح آن وجود ندارد.

نتیجه‌گیری و پیشنهاد

تهیه صورتهای مالی به همراه یادداشتهای توضیحی آن و اخذ گزارشش حسابرس مستقل موضوعی است تخصصی که باید به متخصصین دارای تجربه سپرد. شرکت خدمات حسابرسی محاسبان تلاشگر خبره با تیمی مجرب و با بهره مندی از کارشناسان خبره آمادگی دارد کلیه امور تهیه صورتهای مالی همراه یادداشتهای توضیحی آن انجام و گزارش حسابرس مستقل را از حسابرس مستقل اخذ نماید.